Contact
Home > Behandeling > Behandelkamer thuis > Cogmed en BrainGame Brian

Cogmed en BrainGame Brian

Executieve functies

Neuropsychologische theorieën wijzen op het belang van de training van executieve functies (hersenfuncties die nodig zijn voor doelgericht gedrag) bij uiteenlopende stoornissen als ADHD, autismespectrumstoornissen en mogelijk ook obesitas. Deze trainingen worden in toenemende mate gedigitaliseerd. Twee beschikbare varianten zijn Cogmed en BrainGame Brian. Cogmed bestaat uit een serie gecomputeriseerde werkgeheugentrainingen en concentratietrainingen voor kinderen vanaf vier jaar. De kinderen trainen visuele en verbale werkgeheugentaken, vijf weken lang, vijf dagen per week, en 45 tot zestig minuten per dag, onder begeleiding van de ouders en een gecertificeerde therapeut. BrainGame Brian richt zich op kinderen tussen de acht en twaalf jaar. Dit computerspel traint behalve het werkgeheugen ook cognitieve flexibiliteit en het remmen van gedrag (responsinhibitie). De training bestaat uit 25 sessies, waarmee het kind dertig tot 45 minuten per keer bezig is. Het kind speelt één sessie op een dag, en bij voorkeur vier sessies in de week, zodat de training binnen zes weken kan worden afgerond. Ook bij BrainGame Brian is begeleiding van een ouder en een getrainde professional gewenst. Beide programma’s kunnen vanuit huis worden gevolgd.

Onderbouwing

Executieve functietraining is gebaseerd op de theorie dat problemen in de concentratie en aandacht zijn terug te voeren tot beperkingen in hogere hersenfuncties die een rol spelen bij het verwerken en organiseren van nieuwe en complexe informatie. Dit zijn de zogenaamde executieve functies zoals zelfcontrole en doelgericht, toekomstgericht gedrag. Het werkgeheugen is een centrale component van deze functies, en onderzoek heeft zich dan ook gericht op de effecten van systematische en intensieve werkgeheugentraining. Ook de training van Cogmed is onderzocht. Onderzoek met BrainGame Brian laat zien dat het toevoegen van spelelementen de motivatie vergroot voor de werkgeheugentraining bij kinderen met ADHD, dat prestaties op de trainingstaken bij sterke motivatie kunnen normaliseren, en dat de training positieve effecten heeft op executief functioneren en symptomen van ADHD. Tegenover deze positieve resultaten staan echter de meta-analyses van Melby-Lervåg & Hulme en Shipstead, Hicks & Engle, waarin de auteurs vraagtekens stellen bij de klinische toepassing van werkgeheugentraining. De Bascule, het Academisch Medisch Centrum en de afdeling Ontwikkelingspsychologie van de Universiteit van Amsterdam zullen Cogmed in 2013 valideren in een groot gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek onder honderd Nederlandse kinderen met ADHD tussen de acht en twaalf jaar. De Universiteit van Amsterdam is vervolgonderzoek gestart naar het effect van de training bij autismespectrumstoornissen. Ten slotte loopt er onderzoek naar de effecten van de training bij kinderen en adolescenten met obesitas.

Beschikbaarheid

Cogmed wordt in Nederland uitgegeven door Pearson Assessment and Information B.V. Voor de implementatie van BrainGame Brian is de stichting Gaming and Training opgericht. Beide programma’s mogen alleen onder begeleiding van getrainde behandelaren worden gevolgd. De opleiding tot trainer kost 950 euro bij Cogmed en 250 euro bij BrainGame Brian. Beide organisaties bieden op hun site een overzicht aan van gecertificeerde trainers in Nederland (bij Cogmed geordend naar provincie, en bij BrainGame Brian in de vorm van een interactieve kaart). Aan het gebruik van de programma’s zijn voor patiënten kosten verbonden, die in sommige gevallen binnen de basisverzekering worden vergoed. Deze vergoeding staat ter discussie. Zo adviseert het College van Zorgverzekeraars (CVZ) in zijn conceptadvies om Cogmed niet te vergoeden, omdat het programma niet zou voldoen aan ‘de stand der wetenschap en praktijk’. De Nederlandse Vereniging voor Gezondheidszorgpsychologie (NVGzP), de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP) en de Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie (VGCt) hebben geen begrip voor deze beoordeling, en wijzen op de goede evidentie die bestaat voor deze interventie.

Ontwikkelaars

Cogmed is ontwikkeld door Cogmed Systems in samenwerking met professor dr. Torkel Klingberg en collega’s van het Karolinski instituut in Zweden. Eigenaar van Cogmed is de internationale uitgeverij Pearson. De Nederlandse versie is ontwikkeld door BeterBrein. BrainGame Brian is ontwikkeld door de Task Force ADHD en Computer, een samenwerkingsverband van onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en medewerkers van Lucertis, waaronder professor dr. Pier Prins, Albert Ponsioen, Esther ten Brink, dr. Saskia van der Oord en Sebastiaan Dovis. Multimediabedrijf Shosho verzorgde de technische realisatie.

BrainGame Brian

E-healthjeugdnetwerk

Op het E-healthjeugdnetwerk vindt u meer informatie en kunt u Cogmed en BrainGame Brian vergelijken met andere e-health-toepassingen.

Naar E-healthjeugdnetwerk >> Cogmed

Naar E-healthjeugdnetwerk >> BrainGame Brian