Contact
Home > Behandeling > Computer in de behandelkamer

Computer in de behandelkamer

Verrijking van het instrumentarium

FearFighterCase stories op Fearfighter.com

In de behandelkamer van veel psychiaters heeft de computer een prominente plek. Het dossier van de patiënt is daarop snel beschikbaar, afspraken zijn snel gemaakt, en medicatie wordt opgezocht en voorgeschreven. Maar zodra het gesprek begint, gaat de computer opzij. Dat hoeft binnenkort niet meer. De computer in de behandelkamer kan het gesprek ook op gang brengen, of zorgen dat de boodschap beter overkomt. Een verrijking van het instrumentarium. Professor dr. Isaac Marks, die zijn sporen in de e-health verdiende met de ontwikkeling van gecomputeriseerde zelfhulp voor de ggz in de vorm van FearFighter en Beating the Blues, vertelde op een congres in 2007 het volgende verhaal. In die tijd volgden Britse patiënten Beating the Blues niet thuis, maar in de kliniek. Na een korte instructie van een medewerker gingen patiënten zelfstandig aan de slag in een speciaal ingerichte computerzaal. Op een dag liep een medewerker toevallig achter een patiënt langs die daar een programma volgde en zag op het scherm dat hij over suïcidale gedachten schreef. “Dat heeft u ons niet verteld”, zei de medewerkster tegen de patiënt, verschrikt en met stemverheffing. Waarop hij antwoordde: “Nee, natuurlijk niet. Het is vertrouwelijk.”

Disinhibitie-effect

WriteJunior

Mensen vertrouwen computers soms zaken toe die ze tegen anderen niet snel zouden zeggen. Dit effect, het ‘disinhibitie-effect‘, kan maximaal worden benut in online zelfhulpprogramma’s of begeleide programma’s waarin de patiënt anoniem is of een zekere mate van anonimiteit ervaart. Maar ook in de behandelkamer is dit effect bruikbaar. De zwijgende patiënt durft sommige zaken misschien niet te zeggen tegen de behandelaar, maar wel te typen en het dan te laten zien. WRITEjunior, een behandelprogramma voor getraumatiseerde kinderen en adolescenten, maakt hier slim gebruik van.

Interactieve psycho-educatie

De kerngedachte achter de cognitieve gedragstherapie is dat psychische klachten verband houden met disfunctionele cognities of gedachten. Hoe beter de patiënt dat begrijpt, hoe beter de behandeling verloopt. Maar hoe leg je de principes van de cognitieve gedragstherapie uit aan een kind van zeven, zonder dat je de aandacht van het kind verliest? Dat is een vak apart. Spelenderwijs kan de boodschap vaak effectiever worden overgebracht. En dat is een tweede reden om de computer tijdens de sessie aan te laten staan. Want therapeutische computerspellen lijken een goede aanvulling op de traditionele mogelijkheden om kinderen te laten oefenen met het psycho-educatieve raamwerk van de cognitieve gedragstherapie. Volgens pioniers op het gebied verhogen computerspellen de motivatie voor de behandeling, en kunnen ze behulpzaam zijn bij de ontwikkeling van de therapeutische relatie. Of dat daadwerkelijk zo is, valt nog te bezien. De eerste resultaten lijken positief, maar het onderzoek naar het gebruik van computerspellen in de behandelkamer is pril. Als het gesprek niet loopt, en het kind een rollenspel of tekenen te kinderachtig vindt, zijn therapeutische computerspellen als Schateiland voorlopig een mogelijk nuttig alternatief.