Contact
Home > Behandeling > Vakantieboek

Vakantieboek

Maretha de Jonge“Echte vernieuwing is vrijetijdswerk“

Selectief mutisme is een zeldzame angststoornis waarbij kinderen in bepaalde situaties niet spreken. Naar schatting komt het bij één tot zeven op de duizend kinderen voor. Omdat de aandoening zo zeldzaam is, is het moeilijk om gespecialiseerde hulp te vinden. Dr. Maretha de Jonge, werkzaam op de afdeling Kinder- en jeugdpsychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht, doet daar iets aan met spreektvoorzich.nl.

De website en de methode ‘Spreekt Voor zich’ zijn bedoeld voor kinderen van vier tot acht jaar met selectief mutisme, hun ouders, leerkrachten en behandelaren. Een juweeltje op de site is ‘het Luiderslot’, een slimme serious game. Maar volgens De Jonge is op de website veel meer te halen. “Het gaat niet alleen om de game. De game is onderdeel van een totaalpakket, een uitgewerkt cognitief-gedragstherapeutisch protocol voor de behandeling van jonge kinderen met selectief mutisme.”

“Voor behandelaren is er een gedetailleerd stappenplan en voor ouders en leerkrachten een uitgebreide instructie. De kinderen vinden, behalve de game, veel behandelmateriaal dat eerder aan een vakantieboek dan aan de doorgaans saaie werkboeken van de jeugd-ggz doet denken”, zegt De Jonge. “Hulpverleners kunnen er zo mee aan de slag. Collega’s reageren positief. Ik krijg veel enthousiaste reacties uit het veld. Behandelaren vinden het fijn om niet alles zelf te hoeven uitdenken.”

“Goed onderzoek duurt lang”

Het behandelprotocol is gebaseerd op technieken die hun waarde in onderzoek en praktijk hebben bewezen, maar is nog niet gevalideerd. Toch besloot De Jonge om de site toegankelijk te maken voor het publiek. “Ik had mijn bedenkingen. Het product is niet onderzocht. Is het dan verantwoord om het op de markt te brengen? Uiteindelijk heb ik besloten om het toch te doen. Goed onderzoek duurt lang. Met zulke kleine aantallen ben je misschien wel tien jaar bezig, terwijl ouders aangaven er veel behoefte aan te hebben. Ik koos voor een tussenvorm. Dus: wel in de praktijk brengen, maar dan ook in de praktijk onderzoeken of het werkt. Het voordeel is natuurlijk dat ik zo veel meer data kan verzamelen dan ik in m’n eentje had gekund. De doelgroep is klein, verspreid over het hele land. Op deze manier kan ik de kinderen bereiken.”

Het kleine team van dr. De Jonge bestaat uit deskundigen en ervaringsdeskundigen. De Jonge zelf doet het erbij, naast haar reguliere baan als kinder- en jeugdpsycholoog. “Echte innovatie is vrijetijdswerk. We zijn begonnen met een klein budget en hebben de overige kosten gefinancierd uit budgetten die we bij elkaar hebben gelobbyd. De operationele kosten worden gedekt door een kleine bijdrage te vragen voor het gebruik van het behandelmateriaal. Met bijdragen van fondsen, sponsors en donateurs breiden we de website stapje voor stapje uit. Om dat netjes te doen hebben we de stichting opgericht.”

De website vermeldt hoe het ontwikkelgeld wordt besteed. Onder het kopje ‘vervulde wensen’ staat dat de serious game van gesproken tekst is voorzien, en dat digitale vragenlijsten zijn ingebouwd voor het evaluatieonderzoek. Op het ‘verlanglijstje’ staan instructiefilmpjes en handpoppen van de hoofdrolspelers van de serious game. Het kopje ‘acties’ vermeldt een sponsorschaatstocht van een basisschool en een sponsorestafette van medewerkers van het UMC Utrecht. Het format slaat aan en oogt sympathiek.

Luiderslot oefent vaardigheden

Maretha de Jonge“Met een game kunnen kinderen eerst veilig oefenen.“

De serious game ‘Luiderslot’ mag dan slechts een van de behandelelementen zijn, op de website neemt de game een prominente plek in. En dat is terecht. Het Luiderslot is een eenvoudig maar doordacht spel, dat zich afspeelt in een kasteeltoren waarvan elke verdieping oefeningen bevat die aansluiten bij de stappen van het behandelprotocol. Het virtuele en het echte leven worden zo slim verweven. De Jonge: “Serious games staan in de kinderschoenen. Er zijn vrij veel games voor psycho-educatie, maar nog niet om specifieke vaardigheden te oefenen. Dat doet het Luiderslot wel. Jonge kinderen moet je niet veel expliciet willen uitleggen. Door de game kunnen ze spelend leren. De kinderen worden uitgedaagd om hun angstige gedachten te laten varen, om dapper te denken. Met de game kunnen ze eerst veilig oefenen. Als het ze vervolgens lukt om wat ze in de game leren ook in het echte leven toe te passen, mogen ze door naar de volgende verdieping. Dat motiveert.”

Dr. Maretha de Jonge is orthopedagoog en GZ-psycholoog. Zij werkt op de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie van het UMC Utrecht en is initiatiefneemster van de website spreektvoorzich.nl. Toegang tot het behandelmateriaal op de website kost zestig euro per deelnemer. Gedragstherapeuten of gz-psychologen kunnen zonder extra training met het programma aan de slag. ‘Luiderslot’, de serious game op de site, werd gemaakt in samenwerking met bureau BOK en gamestudio Kamerblauwlicht en ontwerpster Sanne La Feber.

E-healthjeugdnetwerk

Op het E-healthjeugdnetwerk vindt u meer informatie en kunt u ‘Spreekt Voor zich’ vergelijken met andere e-health-toepassingen.

Naar E-healthjeugdnetwerk >>