Contact
Home > Diagnose > Gedreven diagnosticeren

Gedreven diagnosticeren

Bart Siebelink“Mensen geven eerder iets prijs aan een computer dan aan een mens“

“Een efficiënte en verrijkende toepassing”, noemt Bart Siebelink ‘de DAWBA’, een uitbreiding die Robert Goodman heeft ontwikkeld voor de bekende SDQ-lijst (Strengths and Difficulties Questionnaire). De SDQ is veel gebruikt voor screening in de jeugd-ggz en is nuttig, zegt Siebelink, klinisch psycholoog bij Curium-LUMC, “maar het geeft met maar 25 vragen natuurlijk slechts een beperkt inzicht in de aard van de problematiek.”

Siebelink werkt nu, samen met de ontwikkelaars van de SDQ-vragenlijst, aan een uitgebreid web-based instrument voor grondiger e-diagnostiek: de DAWBA (Development And Well-Being Assessment). “We gebruiken het bij vrijwel alle patiënten. Nog vóór het eerste gesprek geeft het een goed beeld wat er speelt. En het laat ook toe om in de eerstelijn beter te selecteren.”

Een Britse Idealist

De Britse kinder- en jeugdpsychiater Robert Goodman, de drijvende kracht achter de SDQ, ontwikkelde de DAWBA. Collega’s van Siebelink bij Curium/LUMC vertaalden eerder de SDQ. De vertaling van de DAWBA lag voor de hand. “Goodman is een bijzondere man”, zegt Siebelink. “Echt gedreven. Zo stak hij een deel van het familiekapitaal in de online versie van de DAWBA. Het weinige geld dat hij in rijkere landen vraagt voor het gebruik van de site, stopt hij in nieuwe vertalingen voor ontwikkelingslanden. Het is inspirerend om met hem samen te werken.”

De DAWBA is een geautomatiseerd online systeem dat systematisch een groot aantal psychische klachtgebieden van een kind of jongere uitvraagt bij ouders, de school en, vanaf elf jaar, ook bij de jongere zelf. Op basis van deze gegevens genereert het systeem een set van werkhypotheses, die voorafgaand aan het eerste gesprek door de psychiater worden beoordeeld. “Het is efficiënt, omdat er geen interviewer nodig is. Daarnaast levert het vaak veel informatie op, omdat sommige mensen eerder zaken prijsgeven aan een computer dan aan een mens. Ze zijn ook in staat vragen te herlezen en rustig te overdenken. Het systeem stelt ook veel open vragen. Dat levert ook veel nuttige informatie op; de ervaring leert dat ze er uitvoerig op antwoorden.”

Geen vervanging

Bart SiebelinkBart Siebelink: proces verloopt met de DAWBA sneller en gerichter.

Siebelink benadrukt dat de DAWBA de diagnosticus ondersteunt. “De DAWBA vervangt de diagnosticus niet. Het geeft richting aan de diagnostisch beslissen, het is de diagnosticus die uiteindelijk een beoordeling geeft. Dat vraagt een goede opleiding. Je moet de suggesties van DAWBA niet zomaar klakkeloos overnemen. Dat kan ook niet. De diagnose vraagt vaak nog een diagnostisch consult. Maar het vergemakkelijkt dit gesprek wel. Het proces verloopt sneller en gerichter”.

Bij Curium-LUMC is de DAWBA inmiddels volledig ingevoerd. Alle nieuwe patiënten krijgen een brief met inloggegevens. Zodra de gegevens door de DAWBA zijn geaccepteerd, worden de patiënten uitgenodigd voor een gesprek. “We hebben inmiddels een database met gegevens van vijftienhonderd patiënten. Dat is interessant, want met die gegevens kunnen we mogelijk het instrument verbeteren. Dat kan bijvoorbeeld door de geautomatiseerde werkhypothesen te vergelijken met de uiteindelijke diagnose. Daar zit natuurlijk een afhankelijkheid in, maar zo’n analyse kan veel opleveren.”

Siebelink ziet verdere toepassingsgebieden voor de DAWBA. “Waar we echt enthousiast over zijn, is dat dit instrument ons een middel geeft om huisartsen en scholen op afstand snel te adviseren over de best passende zorg. Moet een kind nou wel of niet door de jeugd-ggz worden gezien? Bij twijfel kan hiermee snel een onderbouwde keuze worden gemaakt.”

Het Katwijkse experiment

Siebelink spreekt uit ervaring. In de afgelopen jaren experimenteerde hij met de DAWBA bij een huisartsengroep in de gemeente Katwijk. Deze huisartsen waren zeer tevreden met de extra ondersteuning vanuit Curium-LUMC. “Het ging heel goed. Bij het vermoeden van ernstige problematiek werden wij ingeschakeld. De DAWBA werd ingevuld, wij beoordeelden de gegevens, waarna we een advies gaven aan de huisarts of praktijkondersteuner. Ik geloof echt dat we daarmee veel kinderen op het juiste spoor hebben gezet, al dan niet naar de jeugd-ggz.”

Ondanks het inhoudelijk succes, kan Curium-LUMC deze dienst niet laten groeien. “Zonder DBC kunnen we een psychiatrisch consult niet declareren, ook al is het advies nog zo cruciaal. Voor de huisartsen is het dan relatief duur om ons in te zetten. Een oplossing voor deze drempel is mogelijk in zicht. In 2011 verleende de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een voorlopige betaaltitel voor online ggz-diagnostiek in de huisartsenzorg aan organisatie TelePsy, zodat verzekeraars deze dienst konden vergoeden. De proef loopt drie jaar. Bij succes zal de betaaltitel worden omgezet in een definitieve vorm. Siebelink: “Echt jammer dat we daar nou op moeten wachten. De huisartsen in Katwijk zoeken nu naar allerlei alternatieven, terwijl de goede oplossing gewoon bestaat. Het probleem is bekend en aangekaart bij verzekeraars. Teleurstellend dat er zo lang op gewacht moet worden. Recent hebben we de DAWBA gepresenteerd aan jeugdzorgpartijen in de regio, en die zijn ook enthousiast.”

De Nederlandse versie van de DAWBA werd bij Curium-LUMC vertaald door de klinisch psychologen Bart Siebelink en dr. Brigit van Widenfelt. Instellingen die geïnteresseerd zijn in gebruik van het instrument kunnen met hen contact opnemen.