Contact
Home > Diagnose > Nieuwe instrumenten

Nieuwe instrumenten

Experience sampling: hoe voel je je nu?

Nieuwe technologieën bieden nieuwe instrumenten die het diagnostisch proces kunnen verdiepen of versnellen. Toepassingen die een venster bieden op een nieuwe generatie e-healthtoepassingen in de jeugd-ggz.

Experience Sampling

Vragenlijsten kennen zogenoemde retrospectieve vertekening. Het antwoord op de vraag “Op een schaal van één tot tien, hoe somber voelde u zich de afgelopen week?” zegt soms meer over iemands stemming van nu dan over zijn stemming tijdens de afgelopen week. Bovendien is het de vraag hoe goed iemand nog weet hoe hij zich voelde op maandag om kwart over twee; waarschijnlijk voelde de ondervraagde persoon zich weer anders om tien voor half zes ’s avonds. Om een accuraat beeld te krijgen van iemands stemming, is het beter om gedurende een bepaalde periode meerdere keren per dag te vragen “hoe somber voelt u zich nú?”. Deze methode, die bekendstaat als Experience sampling, Ecological Momentary Assessment, of mood monitoring, levert gegevens op die een goed beeld geven van zowel de algemene stemming als van het verloop ervan over de tijd. Inzicht in dat verloop laat bovendien zien welke factoren de stemming beïnvloeden.

PsyMate vervangt dagboek

PsyMateIk voel me... enthousiast

Experience sampling is in principe met een eenvoudig dagboekje te doen. Maar dat vraagt al gauw te veel discipline. Om dat te ondervangen ontwikkelden medewerkers van de vakgroep Psychiatrie en Psychologie van het Maastrichts Universitair Medisch Centrum de PsyMate, een kleine zakcomputer die een aantal keer per dag, na een signaal, een aantal korte vragen stelt die op het apparaat zijn in te vullen. De PsyMate speelt een belangrijke rol in het onderzoek van de expertgroep Experience Sampling Methods van onder anderen dr. Marieke Wichers en professor dr. Inez Myin-Germeys. Hoogleraar psychiatrie professor dr. Jim van Os van het Maastrichts Universitair Medisch Centrum gebruikt de PsyMate in een grootschalig onderzoek naar de relatie tussen traumatische gebeurtenissen en psychopathologie onder jongeren van twaalf tot zeventien jaar. De Limburgse ggz-instelling Mondriaan Kinderen en Jeugd bereidt een pilotstudie voor waarin de PsyMate zal worden gebruikt om meer inzicht te krijgen in sociale cognitie en affectieve symptomen bij autismespectrumstoornissen.

Swinging MoodsSwinging Moods stelt onderzoeksvragen aan jongeren op hun mobiel.

Door de opkomst van mobiel internet kunnen ook smartphones worden ingezet voor Experience sampling studies. Een voorbeeld is de studie ‘Swinging Moods’ van onderzoeker Eeske van Roekel van de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij volgde jongeren tussen de dertien en zestien jaar, door hun zes dagen per week, negen keer per dag op willekeurige tijdstippen via de mobiele telefoon een korte vraag te stellen over eenzaamheid. Zo ontdekte zij dat vooral jongens die zich eenzaam voelen, ook daadwerkelijk vaker alleen zijn.