Contact
Home > Inleiding

Inleiding

De Ruijter: e-kennis past ons


Ariëlle de RuijterBij het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie zijn we dagelijks aan de slag met kennis. Als netwerkorganisatie betrekken we professionals, experts, onderzoekers, ouders en kinderen bij de onderbouwing van het dagelijks werk in de kinder- en jeugdpsychiatrie. We helpen mee, daar waar we kunnen, om de beste zorg te geven aan kinderen met ernstige problematiek. Onze inbreng is: kennis organiseren.

De grote vlucht die de digitale uitwisseling van kennis neemt zal ook op de kinder- en jeugdpsychiatrie een grote invloed krijgen. Internet, sociale media en een scala aan intelligente tools gaan diep ingrijpen, tot in onze behandelkamers aan toe. Je kunt naar de e-component kijken als eenvoudigweg een nieuw transportmiddel van onze kennis; het beweegt sneller, het proces is interactiever, digitale assistenten zijn consequenter (ook als je er niet bent)... En het basisvoordeel, zoals al sinds begin jaren negentig door internetpioniers is gepredikt, bestaat ook nog altijd: we worden flexibeler, niet meer afhankelijk van tijd en plaats.

Maar e-kennis is veel meer dan logistiek. Het integreert met onze behandelprocessen. Het wordt onderdeel van ons vak. Experts van het Kenniscentrum moeten straks de technologische mogelijkheden begrijpen om te kunnen bijdragen aan nieuwe protocollen. Straks? Op deze website lezen we dat heel veel professionals in onze sector al volop aan de slag zijn met de integratie van e-technologie en de behandeling van jonge patiënten met ernstige psychische aandoeningen. Vaak nog experimenteel, ja. Maar erg knap en zeer veelbelovend.

Deze website geeft een breed overzicht van al die initiatieven. Als ik dat lees en overzie, heb ik geen enkele twijfel dat technologie onze sector vooruit zal helpen (zoals ze het in vele andere sectoren ook heeft gedaan). Inderdaad: het gaat onze behandelingen niet alleen veranderen, maar ook verbeteren. En nee: niet alleen als speeltje voor de voorlichting of in preventietrajecten. Althans, het heeft die mogelijkheid, nadat een paar fikse hobbels overwonnen zijn. Dat gaat ons lukken door de zaken gedegen aan te pakken. De wildgroei in te dammen. Kennis op te bouwen, te borgen en te delen. De website legt de vinger op een gebrek aan samenwerking: de uitvinders van het wiel hebben nog geen kennis gedeeld met de (andere) uitvinders van hetzelfde wiel. Ook e-health verdient wetenschappelijke onderbouwing en een verbetersystematiek waar alle patiënten en behandelaren straks van kunnen profiteren.

Veiligheid en kosten zijn twee andere obstakels die we zullen moeten overwinnen. En ze hangen samen, die twee. De bekentenissen in het digitale game-logboek van een puber met een ernstige psychische stoornis zijn vele malen gevoeliger dan de inhoud van een gemiddeld huisartsen-EPD. Als hun e-behandeldossier op straat komt te liggen, zijn de gevolgen voor het leven van die patiënt veel ingrijpender. Toch is de beveiliging nog lang niet altijd op orde.

Deze website geeft ook de oplossing bij dergelijke hete hangijzers. In dit voorbeeld: besteed een substantieel deel van het budget aan beveiliging. Duur, maar helder. Voordat e-health iets kan gaan opleveren, zal het geld kosten. Des te meer reden voor het Kenniscentrum om er op onze manier mee om te gaan: onwaarschijnlijk efficiënt, hoge output, lage kosten.

E-kennis gaat diep ingrijpen in de jeugd-ggz. Het wordt een geïntegreerd onderdeel van bijna alles wat we straks doen. Daarom past e-kennis ons. Laten we het zorgvuldig tot wasdom brengen. Laten we ons opstellen als in één netwerk en daar de kennis verzamelen, analyseren en onbaatzuchtig ter beschikking stellen aan iedereen die er kinderen beter mee kan maken.

drs. Ariëlle de Ruijter is Directeur Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie.


Buitelaar: kosteneffectief


Jan BuitelaarEen overzicht van alle initiatieven op het gebied van e-health in de jeugd-ggz. Dat sterkt ons zelfvertrouwen. We kunnen met recht over onze bescheidenheid heenstappen en erkennen: de jeugd-ggz behoort misschien wel tot de meest actieve zorgsectoren van dit moment. In de afgelopen jaren heeft de jeugd-ggz actief meegewerkt aan preventieve programma’s waarmee zowel de over- als onderbehandeling actief kan worden aangepakt. Intussen groeit het aantal initiatieven snel; ook in diagnostiek, behandeling en nazorg werkt de jeugd-ggz keihard aan een indrukwekkende staat van dienst. De programma’s zijn veelbelovend, maar worden geplaagd door structurele barrières, onopgeloste ethische dilemma’s rond anonimiteit, en een moeizame invoering.

Toch is optimisme op zijn plaats. Je kunt nu al zien dat de innovaties ver zullen reiken. Het dagelijks werk van alle professionals in onze sector zal worden verrijkt; een kinderpsychiater bijvoorbeeld zal niet naar nieuw programma-aanbod verwijzen... Nee, hij zal het al heel gauw zelf gaan gebruiken. In die ontwikkelingspraktijk blaast Nederland, ook op internationaal vlak, een best partijtje mee.

Het vooruitzicht bevalt me dat onze behandelpraktijk zal worden uitgerust met modern instrumentarium waarmee ons werk beter wordt, effectiever, sneller. Tegelijk maak ik me zorgen over het kostbare pad dat naar die verbeterde situatie moet leiden. Het weinige geld dat deze samenleving vrijmaakt voor zorgontwikkeling voor kinderen laat geen blunders toe. E-health heeft de potentie om de jeugd-ggz een belangrijke kwaliteitsimpuls te geven, maar deze kennisontwikkeling is duur. Twee keer een valse start en de kosteneffectiviteit komt tot in lengte van jaren niet meer uit de rode cijfers. Er bestaan vermakelijke anekdotes over IT-projecten die eindeloos doorlopen, alle budgetten opvreten en niets opleveren. Ze zijn nog waar ook. Meestal lag het aan de valse start, beroerd management, of gewoon vergeten de stekker eruit te trekken...

In de jeugd-ggz moeten we dit anders aanpakken. E-health maakt ook bij ons een goede kans op kosteneffectiviteit als we het in één keer goed doen. Met het Kenniscentrum beschikken we over het ideale platform om e-kennis te delen, samen te werken en een wetenschappelijke basis te ontwikkelen voor een gedegen digitaal instrumentarium.

prof. dr. Jan Buitelaar is Hoogleraar psychiatrie en kinder- en jeugdpsychiatrie aan de Radboud Universiteit, senior onderzoeker aan het Donders Instituut en bestuursvoorzitter bij het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie.

Over deze website

E-health in de jeugd-ggz: baat het of schaadt het?
Gids van beleid naar praktijk voor profesionals in de jeugd-ggz

door Jeroen Ruwaard, voormalig senior projectmedewerker bij het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie