Contact
Home > Knelpunten en aanbevelingen > Anonieme hulpverlening > Anonieme hulpverlening: knelpunten

Anonieme hulpverlening: knelpunten

Financiering niet structureel opgelost

Maretha de JongeMaretha de Jonge: "We móeten ons wel op de financiering richten."

Voor anonieme hulpsites bestaat geen structureel financieringsmodel. Zorg moet in de zorgverzekeringswet herleidbaar zijn tot een individuele verzekerde, en dat is onmogelijk wanneer de patiënt zich niet bekendmaakt. VWS onderkent dit probleem, dat al speelt sinds 2006, en reserveerde daarom voor 2012 en 2013 twee miljoen euro aan subsidiegelden voor anonieme e-mental health. Het betreft een tijdelijke maatregel, die betrokken partijen de ruimte moet geven om een structureel financieel kader voor anonieme hulpverlening te ontwikkelen. Tot op heden is dat kader niet tot stand gekomen. Zorgverzekeraars lijken niet van plan om anonieme hulpverlening te financieren. Op de site van 113Online, een van de bekendste anonieme hulpdiensten, staat het zo:

“Om de financiering van anonieme hulpverlening structureel te verankeren is een wetswijziging nodig van de Wet Marktordening Gezondheidszorg. Daarbovenop is er een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) nodig om een premiegefinancierd fonds op te tuigen. De zorgverzekeraars zien niets in een actieve rol op het gebied van anonieme zorg. Zij hebben begin november (2012) laten weten dat anonieme zorg, in welke vorm dan ook, wringt met de kern van de zorgverzekeringswet. De NZa heeft bevestigd dat de wetsaanpassing – met daarbovenop een AMvB om een premiegefinancierd fonds op te tuigen – de meest voor de hand liggende weg is. De NZa ziet geen mogelijkheden voor anonieme zorg binnen de huidige beleidsregels, behalve dan de optie dat ggz-instellingen die het belangrijk vinden, dit uit eigen middelen betalen.”

Ggz-instellingen moeten er vooralsnog dus van uitgaan dat anonieme online zorg ondeclareerbaar is. Het nieuwe aanbod wordt daarmee voortdurend met opheffing bedreigd.

Het gebrek aan kaders leidt tot onduidelijkheid. Sommige organisaties bieden anonieme zorg op basis van afspraken met individuele verzekeraars. Andere organisaties met vergelijkbaar aanbod die deze afspraken niet willen of kunnen maken, kiezen noodgedwongen alleen voor niet-anonieme behandeling. Zo ontstaat de situatie dat sommige zorg voor sommige klachten bij sommige aanbieders anoniem en gratis kan worden gevolgd: een onwenselijke, onduidelijke en onrechtvaardige situatie.

Onduidelijke professionele grenzen

Aanvankelijk richtte anonieme hulpverlening op internet zich op het verlenen van incidentele steun. Dat is langzaam veranderd. Steeds meer hulpsites bieden herhaalde contacten met persoonlijke begeleiders aan. De grens tussen steun, preventie en behandeling vervaagt. En daarmee rijst de vraag wanneer de hulpverlener een behandelrelatie aangaat met een anonieme jongere. Kan dat wel anoniem? Onder welke voorwaarden? Als de leeftijd van de jongere niet kan worden geverifieerd, kan niet worden vastgesteld of ouderlijke toestemming noodzakelijk is. Worden de rechten van de ouders van een jongere onder zestien bij anonieme online hulpverlening niet al te gemakkelijk ondergeschikt gemaakt aan de zorgvraag van de jongere? Wat als een jongere van elf jaar oud zegt dat hij zestien is? Is het dan aan de hulpverlener om dit te geloven? Wat als ouders een klacht indienen tegen de behandelaar omdat zij geen toestemming hebben gegeven voor de behandeling? Wat als de jongere zelfmoord pleegt? Is de behandelaar dan verantwoordelijk? Op deze vragen zijn op dit moment te weinig antwoorden.