Contact
Home > Knelpunten en aanbevelingen > ICT > ICT: knelpunten

ICT: knelpunten

Beperkte technische infrastructuur

Jeroen RuwaardJeroen Ruwaard: houtje-touwtje-ICT.

Als knelpunt wordt de beperkte technische infrastructuur van de ggz vaak genoemd. De ICT in de ggz is ingericht voor gebruikelijke, dagelijkse kantoorwerkzaamheden. Medewerkers hebben, via de technische infrastructuur van Citrix, veilige toegang tot patiëntendossiers, e-mail, agenda en intranet, vanaf vrijwel ieder workstation, en in de regel ook vanuit huis. Het probleem is dat de mogelijkheden van Citrix vaak zeer beperkt zijn. Zo zijn de internetbrowsers vaak niet up-to-date, is het afspelen van film of geluid niet mogelijk, en ‘mogen’ nieuwe programma’s niet worden geïnstalleerd. Dat verhoudt zich lastig met e-healthtoepassingen, waar eerder de grenzen van de techniek dan de beperkingen worden opgezocht. Om die toepassingen te gebruiken of te demonstreren aan patiënten, moeten dan nieuwe computers met uitgebreidere mogelijkheden worden geïnstalleerd, die dan vervolgens weer niet makkelijk integreren met de rest van het ICT-netwerk van de organisatie. Een suboptimale oplossing dus, die gepaard gaat met extra implementatiekosten en een onhandige workflow.

In de voorafgaande hoofdstukken is veelvuldig ingegaan op de kansen die mobiele toepassingen de jeugd-ggz kunnen bieden. Tablets en mobiele telefoons vragen uiteraard draadloze toegang tot internet (Wi-Fi), wat in de gebouwen van de jeugd-ggz nog lang niet overal goed beschikbaar is. Hoogtechnologische toepassingen floreren nu eenmaal alleen in een hightech context. En juist op dat punt heeft de ggz nog een slag te maken. Uit de jaarlijke ICT-benchmark GGZ van M&I/Partners concluderen de onderzoekers dat de ‘ICT-volwassenheid’ van ongeveer de helft van de ggz-instellingen beter kan. Hoewel de ICT-kosten per werkplek licht blijken te stijgen, wijten de onderzoekers dit vooral aan meer beheerskosten als gevolg van uitgestelde investeringen. Geen goed vooruitzicht voor e-healthprojectleiders.

Weinig samenhang tussen vernieuwingsprojecten met een ICT-component

E-health, het elektronisch patiëntendossier (EPD) en Routine Outcome Monitoring (ROM) zijn projecten met een sterke ICT-component. Deze projecten hebben bovendien een grote samenhang. Het zijn uiteindelijk allemaal middelen waarmee de communicatie tussen patiënt en behandelaar wordt ondersteund. Die samenhang uit zich op dit moment nog niet in een hechte samenwerking tussen de projectleiders die verantwoordelijk zijn voor de implementatie van de deelprojecten. Aan e-health, EPD en ROM wordt gewerkt in verschillende afdelingen, zonder systematisch overleg. De samenhang lijkt eventueel pas aan het eind van de ontwikkelingsfase te worden beschouwd, wanneer implementatie wordt overwogen en de vereiste werkzaamheden van de behandelaar in kaart worden gebracht.

Wie een online behandeling in de jeugd-ggz begint, wil niet eerst wéér zeggen wie hij is, waar hij woont, en wat het probleem is. Die vragen zijn bij de intake al gesteld en beantwoord. Dat staat toch al in het patiëntendossier? En waarom zou men voor het invullen van digitale vragenlijsten voor ROM weer moeten inloggen in een ander systeem, met weer een andere inlogcode? En waarom moeten behandelverslagen handmatig worden gekopieerd vanuit het behandelsysteem naar het elektronisch patiëntendossier? Deze gebrekkig communicerende administratieve en behandelinhoudelijke systemen zijn niet bevorderlijk voor de invoering en voor een vruchtbaar gebruik van de e-hulpmiddelen.

Een nieuwe generatie houtje-touwtje-ICT

De technologische vernieuwingen in de ggz leiden ook tot de situatie dat de ggz met meer ICT-partners overlegt. Die partners leveren systemen die out-of-the-box soms, niet, of slechts met moeite met elkaar communiceren. De implementatie van nieuwe toepassingen vraagt in die gevallen extra investeringen in interfaces waarmee de systemen gegevens kunnen uitwisselen. In het ideale geval wordt daarbij gebruikgemaakt van standaarden voor communicatie in de zorg, zoals die door NICTIZ in kaart worden gebracht. Niet alle systemen ondersteunen die standaarden, waardoor er in de praktijk moet worden uitgeweken naar ad-hocoplossingen. Hierdoor dreigt de zorgsector te worden opgezadeld met een nieuwe generatie houtjetouwtje-ICT. Dat is, vanwege de beheers- en veiligheidsproblemen die dit met zich meebrengt, een zorgwekkende ontwikkeling.