Contact
Home > Knelpunten en aanbevelingen > Ontwikkeling > Ontwikkeling: aanbevelingen

Ontwikkeling: aanbevelingen

Werk samen en deel

KringgesprekSectorbreed organiseren van kennisoverdracht.

De ontwikkelingen op e-healthgebied in de jeugd-ggz zijn gebaat bij meer kennisdeling en samenwerking. Door de investeringen in overlappende programma’s te bundelen, kunnen ongetwijfeld betere programma’s worden gebouwd én adequate validatiestudies worden begonnen. Zo blijven er dan hopelijk ook nog middelen over om toepassingen te ontwikkelen voor zeldzamere aandoeningen.

In dit kader zou de oprichting van een speciale, sectorbrede e-healthwerkgroep behulpzaam zijn; het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie heeft de kennis, het (internationale) netwerk én het draagvlak in huis om zo’n teamplaza te organiseren. Reeds lopende samenwerkingsprojecten mogen daarbij natuurlijk niet worden vergeten. Zo organiseert GGZ Nederland sinds 2011 het e-health netwerk ggz, en het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie heeft in de afgelopen jaren veel openbare kennisdossiers opgebouwd over een groot aantal thema’s uit de kinder- en jeugdpsychiatrie. Een centrale werkgroep zou zich moeten concentreren op het bewaken van het overzicht op de e-healthontwikkelingen in de jeugd-ggz, op het organiseren van kennisoverdracht en samenwerkingsverbanden tussen kinder- en jeugdpsychiatrische centra en organisaties voor jeugd-ggz, en op het opstellen van een landelijke ontwikkel- en validatieagenda voor e-healthtoepassingen die zich richten op kinderen en jeugd.

Meer p-health in e-health

De pakkende oproep ‘meer p-health in e-health’ is een vondst van Zorgbelang Nederland, een koepel van dertien regionale zorgbelangenorganisaties. Daarmee breekt de koepel een lans voor meer aandacht voor de patiënt bij de ontwikkeling van e-healthtoepassingen, een aspect waar de Ervaringsraad van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie ook op wijst. Het patiëntenperspectief lijkt in de voorafgaande jaren onderbelicht, wat een mogelijke verklaring zou kunnen zijn voor de achterblijvende vraag naar e-healthdiensten. Door ervaringsdeskundigen in een vroeg stadium te betrekken in de ontwikkeling van een programma zijn valkuilen te vermijden.

Maar de ‘p’ in p-health staat voor meer dan patiënten. Ook behandelaren zelf worden naar ons idee nog te weinig betrokken in de ontwikkeling van e-healthdiensten. De ‘p’ staat daarmee in breder verband voor ‘participatory design’: een ontwikkelvisie waarin ook eindgebruikers, en niet alleen een klein projectteam, de koers van het ontwikkeltraject bepalen. E-healthontwikkelaars die aan dit aspect meer aandacht willen besteden, worden geadviseerd om zich te verdiepen in de CeHRes Roadmap, een ontwikkelmethode die sterk vanuit dit principe is opgezet.

De CeHRes Roadmap

De CeHRes Roadmap is een ontwikkel- en evaluatieaanpak voor e-healthtoepassingen. De aanpak en methoden zijn uitgewerkt aan de Universiteit van Twente, door dr. Lisette van Gemert-Pijnen en haar collega’s van het Center voor eHealth Research (CeHRes). De aanpak kenmerkt zich door de nadruk op methoden voor gebruikersparticipatie en procesevaluatie. De aanpak gaat in op ontwerp van technologie, kwaliteitseisen die gebruikers aan een technologische vernieuwing stellen en op de eisen die een rol spelen bij de acceptatie van die innovatie. Tijdens de invoering richt de aanpak zich bovendien op de vraag of en hoe de doelstellingen in de praktijk worden bereikt.

De methode onderscheidt vijf fasen: In fase 1, de ‘contextual inquiry’, wordt de omgeving waarin het systeem zal worden ingevoegd in kaart gebracht. Wie doet wat in het zorgproces?

In fase 2, de ‘value specification’, wordt de toegevoegde waarde van het systeem gedefinieerd, vanuit de (vaak verschillende) perspectieven van alle betrokkenen.

In fase 3, de ‘designfase’, worden de inhoudelijke eisen aan het systeem omgezet in technische specificaties en wordt, samen met de gebruikersgroep, een prototype gebouwd.

In fase 4, de ‘operationalization’, wordt het systeem op de werkplek geïntroduceerd.

In fase 5, ten slotte, de ‘summative evaluation’, wordt nagegaan of het systeem de voorgestelde verbetering ook daadwerkelijk teweegbrengt.

De CeHRes Roadmap is beschreven in internationale wetenschappelijke tijdschriften, en wordt in Nederland bij diverse e-healthprojecten ingezet.

De vijf stappen van de CeHRres Roadmap: van Contextual inquiry naar Summative evaluation.